از این پس همراهان کانون طبیعت و تمدن می توانند برای دریافت مقالات علمی و آخرین اخبار و فعالیت ها به وب سایت رکوعی دات کام که در صفحات درج شده است مراجعه نمایند کانون تحقیقاتی طبیعت و تمدن

کانون تحقیقاتی طبیعت و تمدن

آشتی انسان با طبیعت و حیات وحش

زیست شناسی گراز وحشی

مستندسازی حیات وحشزیست شناسی گراز وحشی   

 

( قسمت اول) ، نگارنده آقای حسین پروری 

گرازوحشی (SUS SCROFA) بومی غرب اروپا و شمال آفریقاست، اما اکنون به بسیاری از نقاط دنیا گسترش یافته است. گراز وحشی ویژگیهای منحصر بفردی دارد که سکونت در گستره وسیعی از کره زمین را برای آنها امکانپذیر نموده است. این گستره وسیع به علت غیرتخصصی  بودن جیره و تعداد زیاد نوزادان همزاد آنهاست.

از آنجا که گراز وحشی قادر است جیره خود را تغییر دهد، این حیوان به منطقه خاصی محدود نمی شود. این گونه بقاء خود را با خوردن غذاهای متنوع تضمین می کند. به دلیل اینکه این حیوان جیره بسیار اختصاصی ندارد، می تواند در مناطقی گسترش یابد که بطور شگرفی دارای انواع متفاوت از گیاهان است. در یک مطالعه 19 گونه گیاهی در معده آنها مشاهده گردید و این بیشترین تنوع گیاهی است که توسط یک گونه منحصر بفرد تغذیه می شود. علاوه بر این سه گروه دیگر از مواد غذایی در معده آنها یافت می شود: لارو حشرات، موهای پستانداران و پرهای پرندگان.  تخصصی بودن کمتر جیره سبب می شود که این گونه با سهولت بیشتری بتواند در سراسر یک منطقه گسترش یابد، زیرا هیچ گونه محدودیتی وجود ندارد که از جابجایی گراز جلوگیری کند و این نشان دهنده تطبیق پذیری گراز وحشی است.

هر چند اشاره به غذای خاصی برای گراز وحشی دشوار است، بطور کلی آنها مواد گیاهی را بیشتر از غذاهای حیوانی مصرف می کنند. به هر حال غداهای حیوانی ممکن است در موارد خاصی بخش مهمی از جیره گراز را تشکیل دهند.

 به نظر می رسد گراز وحشی همه چیزخوارانی فرصت طلب باشند، زیرا می توانند دامنه وسیعی از مواد غذایی را بخورند و هضم کنند. بنابراین جیره گراز وحشی بر حسب در دسترس بودن  و تغییر در محصولات کشاورزی، تفاوتهای فصلی و منطقه ای دارد. تغییرات در محصولات کشاورزی غالب ممکن است منجر به تغییر مکان گراز وحشی و همچنین تغییر در اندازه جمعیت آنها شود. گراز وحشی محصولاتی از قبیل ذرت، گندم، جو، چاودار، یولاف، برنج، سورگوم، سیب زمینی و چغندرقند را به مصرف می رساند. آنها همچنین توسط فصول مختلف محدود می شوند زیرا انواع خاصی از گیاهان در زمانهای مختلف سال فراوان تر هستند. در بخشهایی از شمال اروپا گرازهای وحشی تحت تأثیر زمستانهای ناملایم و طاقت فرسا  قرار می گیرند که از ریشه کنی دانه ها و میوه های خاصی محروم می شوند، در حالی که در منطقه مدیترانه فصل تابستان به علت فقدان مواد جهت ریشه کنی، زمان محدودکننده تری است.

      نه تنها گستره خانه گراز وحشی به خاطر جیره تغییر می کند بلکه تعداد نوزادان همزاد گراز نیز تغییر می کند.  مشخص شده که تغییر در عرض جغرافیایی محل زیست گراز وحشی منجر به تغییر تعداد نوزادان همزاد شده است. این نشان می دهد که گراز وحشی فرصتهای تولیدمثلی خود را در محیطهای مختلف به حداکثر می رساند.  یک بچه اضافی به ازای هر 6.6 درجه به اثبات رسیده است. یکی از توضیحات احتمالی، به جیره گراز وحشی مربوط می شود. در فصل زمستان در عرضهای جغرافیایی بالاتر منابع غذایی ثبات چندانی ندارند و بنابراین در این مناطق تولیدمثل با ثبات نیست، با این وجود هنگامی که مقادیر کافی غذا وجود دارد تعداد نوزادان همزاد زیاد هستند که منجر به افزایش کلی تعداد نوزادان همزاد می شود. در عرضهای پائین تر تولیدمثل توام با تعداد کمتر نوزادان همزاد، دارای ثبات است، زیرا ذخایرغذایی گراز وحشی ثابت می ماند و این نشان دهنده رابطه بین تولیدمثل و جیره غذایی در گراز وحشی است.

یکی از دلایل اصلی برای گسترش گراز وحشی توانایی آنها برای درنوردیدن گستره های وسیع می باشد. این ویژگی تحت تأثیر جیره این حیوان و همچنین تولیدمثل آن قرار دارد. به دلیل توانایی آنها برای حرکت در گستره های وسیع، نیازهای غذایی غیرتخصصی و متغیر بودن تعداد نوزادان همزاد( بدلیل محل زیست)، گرازهای وحشی به آسانی در حال گسترش هستند.

یکی از خصوصیات بیولوژیکی که به گراز وحشی  سود می رساند، دستگاه گوارش کارآمد آنهاست.

گراز وحشی یک پستاندار Hind gut است. به این معنی که می تواند مصرف و هضم غذا را تنظیم کند. همچنین می تواند مواد مغذی بیشتری را از طریق تخمیر جذب کند. بعلاوه به دلیل اینکه یک حیوان Hind gut است، زمان ابقا غذا در دستگاه گوارش آن طولانی تر است.

گرازهای وحشی همه چیزخوارانی هستند که معمولاً در جیره روزانه خود حداقل یک غذای غنی از انرژی می خورند. از قبیل میوه درختان تیره بلوط ، شاه بلوط و دانه های کاج. گراز وحشی همچنین به علت جثه بزرگ خود قادر است مقادیر حجیم تری غذا مصرف کند. این خصوصیات آن را تبدیل به رقیبی حریص برای گونه های می کند که رژیم غذایی مشترک با گراز وحشی دارند. درشرایطی که گراز وحشی انواع خاصی از غذاهایی را بخورد که گونه های دیگر برای بقاء، به مقادیر زیادی از آن نیاز دارند، در این صورت بقاء گونه های بومی دشوارتر می شود زیرا یافتن غذا مشکل تر خواهد شد.

ویژگی دیگر گراز که به آن کمک می کند تا با مصرف غذاهای بی کیفیت ( فاقد بسیاری از مواد مغذی) زنده بماند، توانایی این حیوان جهت ذخیره مقادیر زیاد چربی است. برخی از مواد مغذی که حیوان ممکن است به آنها نیاز داشته باشد در چربی ذخیره می شود. بطوری که آنها در هنگام فقدان غذاهایی مانند بلوط زنده می مانند. با اینکه گراز می تواند با این نوع غذاها زنده بماند، بسیاری از گونه های بومی این توانایی را ندارند.

عامل بیولوژیکی نهایی که ممکن است به سود گراز وحشی باشد این است که درمناطقی که گرازهای وحشی شب گرد هستند و گونه غالب  گراز است، بیشتر گونه های رقیب روزگرد هستند، در نتیجه گراز وحشی برای غذاهای گیاهی رقابت کمتری با سایر گیاهخواران دارد  که آنها را تبدیل به گونه ای موفق می کند.

برگرفته از:

The biology of native and invasive Wild Boar (Sus scrofa) and the effect it is having in its invasive range. Jillian Pastick. Department of Biology, Lake Forest College.2012.