از این پس همراهان کانون طبیعت و تمدن می توانند برای دریافت مقالات علمی و آخرین اخبار و فعالیت ها به وب سایت رکوعی دات کام که در صفحات درج شده است مراجعه نمایند کانون تحقیقاتی طبیعت و تمدن

کانون تحقیقاتی طبیعت و تمدن

آشتی انسان با طبیعت و حیات وحش

مارمولک چشم ماری

مارمولک چشم ماری با نام علمی ophisops elegans  یکی از زیباترین مارمولک ها در آسیا می باشد که در بیشتر نواحی شمالی و شمال غربی و غرب و جنوب شرقی کشورمان پراکندگی دارد و میتوان گفت که نسبتا پراکندگی و جمعیت خوبی را دارا می باشند .

 دیدن و یا پیدا کردن این جاندار در طبیعت کاری بس دشوار می باشد  زیرا ترکیب رنگ ها در بدنش و استتار خوب جاندار اجازه را به دوستارانش نمیدهد که بتوانند آنها را در میان صخره ها یا علف ها پیدا نمایند و برای دیدن آنها در طبیعت باید کمی صبر پیشه کرد . 

از مشخصات ریخت شناسی یا مورفولوژی جاندار میتوان به موارد زیر اشاره نمود : 

 1 - سطح روی سر صاف

 2 - 27 تا 28 فلس و پلاک اطراف ناحیه میانی بدن

 3 - پوزه کوتاهتر از پهنای سر در بین دو چشم

 4 - فلسهای روی ناحیه گردن کوچک و دانه ای شکل

 5 - فلسهای بالای چشمی از فلسهای بالای مژه ای توسط ردیفی از فلسهای دانه       ای کوچک جدا شده اند. 

 6 - ناحیه یقه ( از سمت گردن به سمت پوزه ) باریک شده است .

 7 - 5 عدد انگشت در هر دست 

 8 - وجود خطوطی  سفید و قهوه ای رنگ در امتداد طول بدنشان 

 9 - اندازه ی طول دم آنها دو برابر طول کل بدنشان می باشد 

ترکیب خدادادی رنگ ها در بدن این جاندار شامل : 

سطح فوقانی بدنش مایل به قهوه ای و زیتونی مایل به سبز با دو نوار جانبی پشتی روشن ( سفید یا متمایل به سفید )  که در قسمت فوقانی از حاشیه بالای مژه ای تا دم امتداد می یابد لازم به یاداوری است که این خطوط در قسمت تحتانی از زیر چشم و از گوش گذشته و در امتداد پهلوها تا اندامهای حرکتی عقبی امتداد می یابد ، حاشیه فوقانی نوار جانبی پشتی با نقاط سیاه پوشیده شده است ، نوارهای روشن گاهی وجود ندارند ، خط میانی پشتی سیاه و تقریبا روی گردن وجود دارند و ردیفی از نقاط کوچک میانی پشتی در جاندار دیده می شود  . لب بالا کناره های گردن و فاصله بین نوارهای روشن با نقاط سیاه ناحیه شکمی سفید مایل به سبز و نیمه انتهایی در دم اغلب مایل به قرمز می باشد . 

از رفتار این مارمولک میتوان به : روز فعال بودن آنها ( جمع آوری غذا در طول روز و استراحت در شب )  اشاره نمود که نشان دهنده نیاز مبرم این جاندار ( بویژه پوست این نوع مارمولک ) به آفتاب و نور خورشید می باشد . 

 نواحی بیابانی ، نیمه بیابانی ، مدیترانه ای و کوهستانی ، در دشت ها و شنزار، سنگلاخی ها ، چینهای آذرین با خرده سنگها ، دامنه های رسوبی صخره ای ، تپه ها ، سراشیبی دامنه ها با پوشش گیاهی غنی تا فقیر , استپی ، اراضی جنگلی ( کمتر ) ، بوته زارها ، نواحی خشک و فاقد گیاه و زمینهای کشاورزی از جمله زیستگاه های این جاندار به حساب می آید . 

اغلب در مکانهای آفتابگیر فعالیت می کنند ؛ در لابلای سنگها, شکاف سنگها, دیواره ها , حفره ها و غیره مخفی می شوند.

آنها اغلب از بند پایانی خشکی زی نظیر قاب بالان ( خانواده  نیمی از حشرات ) , مورچه ها , لارو حشرات , عنکبوتها , رتیل ها و ...  تغذیه می نمایند .

اغلب در اواخر بهار و اواخر تابستان تخم گذاری می کنند و بچه مارمولک ها بیشتر در اوایل پاییز به دنیا می آیند ، در ضمن نوزادهای تازه از تخم بیرون آمده دارای نوارهای مشخص زرد روشن و قهوه ای شکلاتی می باشند . 

این مارمولک زیبا از هند تا بلغارستان , از ارمنستان تا گرجستان , عراق تا لبنان , یونان , اردن تا الجزایر و ایران و کشور های آسیایی پراکندگی دارد .

 

در ادامه شما را دعوت به تماشای تصاویری از این گونه که نگارنده شخصا در ارتفاعات تهران ثبت نموده است مینمایم . ( محل دقیق را نمیتوان گفت زیرا عده ای از انسان نمایان امکان دارد برای سود و درآمد خودشان طبیعت زیبای آنجا و زندگی این گونه از مارمولک ها را به خطر بیاندازند ) به این جهت امید است طبیعت دوستان عذر نگارنده را  پذیرا باشند .