از این پس همراهان کانون طبیعت و تمدن می توانند برای دریافت مقالات علمی و آخرین اخبار و فعالیت ها به وب سایت رکوعی دات کام که در صفحات درج شده است مراجعه نمایند کانون تحقیقاتی طبیعت و تمدن

کانون تحقیقاتی طبیعت و تمدن

آشتی انسان با طبیعت و حیات وحش

منطقه حفاظت شده ورجین

 

منطقه حفاظت شده ورجین واقع در شمال شرقی  استان تهران ، و در شهرستان شمیرانات واقع شده است که در حدود 27436/22 هکتار وسعت دارد . و دارای پوشش گیاهی و جانوری متنوعی می باشد .برای ورود به این منطقه دو مسیر وجود دارد که راه اول بدون اخذ مجوز و مسیری کوهستانی برای کوه نوردان می باشد .  و راه دوم اخذ مجوز از محیط زیست می باشد که مسیر آن از ورودی اصلی منطقه حفاظت شده شروع می شود که بیشتر برای مشاهده و عکاسی از حیوانات کاربرد دارد . از جمله مسیر های فرعی برای ورود به این منطقه می توان مسیر امامه و گرمابدر را اشاره نمود .لازم بذکر است ارتقاع قله ی ورجین حدود 3000 متر ( 2980 متر ) می باشد . 

 

از نظر زیست حیات وحش  : از جمله مهمترین جانداران این منطقه میتوان به کل و بز و قوچ و میش البرز اشاره نمود کل بز نسبت به قوچ ها از جمعیت کمتری برخوردار میباشد. همچنین این منطقه زیستگاه جاندارانی همچون گراز و پلنگ و خرس قهوه ای و گرگ می باشد که گاها از اطراف گرمابدر به این منطقه می آیند ولی در گذشته زیست گاه اصلی این جانداران بوده است و به وفور پراکندگی داشتند ، در این جا بد نیست که علت کم شدن و مهاجرت این جانداران را برایتان شرح دهم . 

 

ناصر الدین شاه در سفر نامه ی مازندران خود چنین می نویسد :

چهارشنبه 21 شعبان 1292 ه.ق به اقدسیه رفتیم که یکی از قصر های ییلاقی سلطنتی است . سه شب  آنجا ماندیم روز شنبه 24 شعبان از گردنه ی تل هرز به سمت اوشان رفتیم در بالای گردنه تله هرز ( اطراف سوهانک کنونی ) دوربین انداختیم به کوه ورجین یک دسته قریب هزار پانصد قوچ به نظر آمد و آنها را شمارش نمودیم .

هم اکنون که این مقاله را می خوانید تعداد قوچ ها ( یک دسته ) کمتر از میزان فوق ذکر است و با توجه به اینکه قوچ ها غذای اصلی حیواناتی چون پلنگ است در صورت کم شدن غذا ،  پلنگ ها به مناطق دیگری مهاجرت می نمایند .  

اگر بخواهیم کمی در مورد مشکلات این منطقه زیبا نگارش کنیم میتوانیم به تنوع نژادی کم ، میان کل و بز ها و قوچ و میش ها در این منطقه اشاره کنیم . 

اما از لحاظ تنوع ژنی :

در صورتی یک منطقه دارای حیات وحش ، با تنوع نژادی بالا تشکیل می شود که حیوانات آن منطقه با حیوانات دیگر مناطق اطراف خود  آمیزش داشته باشند ، در مورد ورجین می توان گفت چون کل و بز ها و قوچ میش ها در این منطقه با کل و بز ها یا قوچ میش های مناطقی چون  جاجرود ، لار ، سرخه حصار در گذشته آمیزش داشته اند در گذشته دارای تنوع نژادی بالایی بودند ولی اکنون با احداث بزرگراه ها و جاده ها مسیر ارتباطی میان این مناطق بسته گشته و حیوانات دیگر توان مهاجرت را ندارند ( به منظور جفت گیری ) ، بنابر این در فصل جفت گیری با هم خانواده خود جفت گیری می نمایند و این به مرور زمان سبب نابودی حیوانات و تنوع ژنی آنها می شود . 

 

از نظر زیست پرندگان : کور کور سیاه ، کرکس و قرقی سارگپه معمولی و سارگپه پا بلند ، دلیجه ، کبک ، کبک دری ، جغد کوچک و جغد شاخدار هم از مهمترین پرندگان این منطقه به شمار می روند . 

 

 

از نظر زیست گیاهی :  گیاهان دارویی متعدد در کوهستان های کشور عزیز مان کم نیست در این منطقه هم گیاهان دارویی نظیر یونجه زرد و پنیرک و زالزالک زرد، شکر تیغال ، ریواس ، بابونه گاوی ، کاکوتی کوهی و ...... می باشد . 

 
با سپاس از جناب آقای علی آبادی و آقای اسماعیل جعفری ، آقای یگان زاده که نگارنده را در تحقیقات خود  یاری مینمایند . 

 

 ---------------------------------------------------------------------------------------------

منابع :

تاریخ جغرافیای شمیرانات 

طرح تفصیلی مدیریت منطقه حفاظت شده ورجین